Wat een ofuro anders maakt
Een Europees bad is lang en vrij ondiep, gemaakt om achterover te liggen en je in het bad te wassen. Een Japans bad is korter en dieper: je zit rechtop met het water tot je schouders. Wassen doe je buiten het bad, op een waterdichte wasplek met een handdouche, een laag krukje en een vloerputje; je stapt pas in het bad als je schoon bent. Die volgorde verandert het hele ontwerp van de badkamer. Omdat het bad compact is, past het vaak in ruimtes waar een volledig ligbad niet past, zoals de smalle badkamers van grachtenpanden of appartementen in de Eixample. De wasplek heeft daarentegen een goed op afschot gelegde en afgedichte vloer nodig, en de diepte van het bad heeft gevolgen voor gewicht en warm water die we altijd eerst uitrekenen.
Een bad kiezen: hinoki, geëmailleerd staal of acryl
Baden van hinoki (Japanse cipres) zijn handgemaakt, geurig en warm aanvoelend, en kunnen op maat worden gemaakt, wat helpt in lastige ruimtes of oude gebouwen. Ze vragen regelmatig onderhoud: na gebruik leeg laten lopen, drogen en luchten. Diepe baden van geëmailleerd staal zijn duurzaam en makkelijk schoon te maken, en baden van acryl zijn lichter, wat op houten vloeren kan uitmaken. Beide zijn onderhoudsarm en combineren goed met TOTO-sanitair en een thermostaatkraan. Vrijstaande baden maken een sterk statement; ingebouwde baden met een betegelde ombouw geven meer ruimte om te zitten en dingen neer te zetten. Veel klanten kiezen er een deksel bij, zodat het water tussen de badbeurten door warm blijft. Voor hinoki-baden werken we met gespecialiseerde makers en volgen we hun onderhoudsadvies; voor toiletten, WASHLET-zittingen en sanitair is TOTO onze eerste keus.
Maat, diepte en hoeveel water erin gaat
De diepte die een ofuro zo prettig maakt, maakt hem ook zwaar. Neem een bad met een binnenmaat van 110 bij 65 cm, gevuld tot 50 cm: dat is ongeveer 360 liter water, dus zo'n 360 kg nog vóór het bad en de bader meetellen. Ter vergelijking: het CBS kwam uit op gemiddeld ongeveer 142 liter per bad in Nederland, dus een diep bad kan meer dan het dubbele vragen. Tijdens de opname kijken we naar de beschikbare lengte en breedte, de instaphoogte, of een ingebouwde zitting of opstap zinvol is, en de positie van de afvoer. Daarna kiezen we een badmaat die een volwaardig bad tot aan de schouders geeft, zonder meer van de vloer of de warmwatervoorziening te vragen dan ze aankunnen.
Vloerbelasting: de eerste berekening
Een gevulde ofuro brengt enkele honderden kilo's samen op ongeveer één vierkante meter. De Spaanse bouwregelgeving (CTE DB SE-AE) rekent voor woningvloeren met een veranderlijke belasting van 2 kN/m², ruwweg 200 kg per vierkante meter, en een vol diep bad plus een persoon zit daar ruim boven. Dat sluit het niet automatisch uit: rekenwaarden bevatten veiligheidsmarges, en een betonvloer verdeelt de belasting anders dan houten balken. Maar het betekent wel dat we nooit iets aannemen. In oudere Nederlandse huizen met houten balklagen en in Spaanse fincas met balken en keramische gewelfjes inspecteren we waar mogelijk de constructie en berekenen we de belasting van het gevulde bad. Is het nodig, dan ontwerpt een constructeur een versterking, zoals extra balken, of kiezen we een kleiner of lichter bad.
Warm water: kan je cv-ketel het bad vullen?
Veel Nederlandse woningen verwarmen water met een combiketel op gas, ingedeeld in CW-klassen. Een consumentengids noemt voor CW4 ongeveer 13 liter per minuut bij 40 °C en voor CW6 ongeveer 20 liter. 360 liter duurt met een CW4-ketel dus ongeveer een halfuur en met een CW6-ketel zo'n 18 minuten. Woningen met een warmtepomp of stadsverwarming worden beperkt door de grootte van hun boilervat of de afleverset. In Spanje gebruiken veel appartementen een elektrische boiler (termo); een termo van 80 liter op 60 °C geeft, gemengd met koud water, ruwweg 145 liter van 40 °C, ruim te weinig voor een diep bad. Daarom controleren we je systeem voordat de badmaat vastligt en stellen we waar nodig een groter vat, een buffer of een extra boiler voor.
De wasplek: waterdichting en afvoer
Een Japanse wasplek is erop ontworpen dat het water overal heen gaat, dus de vloer is het belangrijkste onderdeel. We leggen de vloer doorlopend op afschot naar een vloerputje, brengen een waterdicht membraan aan over de vloer en tegen de wanden op, en dichten elke leidingdoorvoer en hoek af. Voordat er een tegel op gaat, wordt elke natte ruimte en badzone 24 uur onder water gezet en op lekkage getest. Leidingen, membranen en bevestigingen worden gefotografeerd, zodat je bij de oplevering een vastlegging van de verborgen lagen krijgt. In appartementen met een vaste standleiding bepaalt de beschikbare hoogte voor het afschot hoe de vloer wordt opgebouwd. Goede ventilatie is ook belangrijk: een diep, heet bad geeft veel vocht af, dus we dimensioneren de afzuiging zo dat de ruimte en, in oude gebouwen, het metselwerk beschermd blijven.
Het bad naar binnen krijgen, hinoki onderhouden en de kosten
Steile Nederlandse trappen en Spaanse fincas zonder lift betekenen dat we trappen, deuren en ramen opmeten voordat we een bad kiezen. Het kan via de trap naar binnen, in delen, of door een raam met de hijsbalk of een verhuislift, en een hinoki-bad kan passend worden gemaakt. Hinoki vraagt eenvoudig maar regelmatig onderhoud. Een Japanse maker adviseert het bad na elk gebruik leeg te laten lopen, droog te wrijven, goed te ventileren en te voorkomen dat het hout te veel uitdroogt: staat het bad langer dan twee weken ongebruikt, of wordt de ruimte verwarmd, zet dan een emmer water in het bad onder het deksel, zodat het hout niet krimpt. Volg altijd de instructies van jouw maker. Indicatieve prijzen voor een Japanse badkamer beginnen bij € 24.000 inclusief btw, met diep bad, wasplek, waterdichting en TOTO-sanitair. De kosten verschillen per gebouw, dus na de opname ontvang je een vaste offerte.
